• Đăng nhập
 
  • Tìm kiếm
Cơ bản về cổ phiếu

Giới thiệu

Bạn có muốn thành chủ doanh nghiệp mà không bao giờ xuất hiện tại nơi làm việc. Hãy tưởng tượng nếu bạn có thể ngồi phía sau và quan sát công ty của mình phát triển và nhận các cuộn tiền cổ tức! Điều này nghe như một giấc mơ nhưng lại gần với thực tế hơn bạn nghĩ.

Như vậy bạn có thể đoán là chúng ta đang nói về sở hữu các cổ phiếu. Không còn nghi ngờ gì nữa, loại công cụ tài chính cổ tích này là một trong những công cụ vĩ đại nhất từng được phát minh để làm nên sự giàu có. Cổ phiếu được xem là một phần của danh mục đầu tư. Khi bắt đầu đi trên con đường đầu tư tài chính thì bạn cần hiểu rõ về cổ phiếu và cách thức chúng giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Trong vài thập niên trước, mức độ quan tâm về thị trường chứng khoán của mọi người đã phát triển theo cấp số nhân. Điều gì để cổ phiếu, đã từng là một món đồ chơi của người giàu bây giờ lại trở thành chiếc xe được lựa chọn để phát triển sự giàu có. Nhu cầu đầu tư vào cổ phiếu đã kết hợp với những tiến bộ trong công nghệ giao dịch đã tạo ra thị trường như ngày nay để hầu như ai cũng sở hữu cổ phiếu.

Mặc dù phổ biến như vậy nhưng hầu hết mọi người đều không hiểu chứng khoán hoàn toàn. Phần lớn là được học từ những cuộc trò chuyện xung quanh hay tán gẫu với những người mà phần lớn cũng không hiểu biết nhiều về chứng khoán. Có thể bạn đã nghe mọi người nói những câu như: “Em họ của Bob đã lời to nhờ chứng khoán do có thông tin về công ty XYZ ” hay “Coi chừng bạn thua lỗ nặng vì cổ phiếu này “. Những thông tin sai lệch này dựa vào tâm lý muốn làm giàu nhanh của mọi người, mà đặc biệt phổ biến giai đoạn bùng nổ các công ty “dotcom” (công ty về công nghệ thông tin) ở Mỹ vào cuối thập niên 90. Người ta cho rằng chứng khoán là câu trả lời ma thuật cho việc làm giàu tức thời mà không có rủi ro. Những tai nạn “dotcom” sau đó đã chứng minh nó không phải như vậy. Cổ phiếu có thể tạo ra một lượng lớn tài sản nhưng không phải là không có rủi ro. Giải pháp duy nhất để giảm thiểu rủi ro là kiến thức. Chìa khóa để bảo vệ bạn trong thị trường chứng khoán là hiểu rõ nơi bạn đang để tiền của bạn.
Vì lý do này mà chúng tôi đã đưa ra hướng dẫn này: để cung cấp nền tảng mà bạn cần để có thể tự đưa ra các quyết định đầu tư. Chúng tôi sẽ bắt đầu bằng việc giải thích cổ phiếu là gì và sự khác nhau giữa các loại cổ phiếu, và sau đó chúng tôi sẽ nói về cách thức giao dịch cổ phiếu, điều gì là nguyên nhân thay đổi giá cả và làm thế nào bạn mua chứng khoán và nhiều hơn thế nữa.

Cổ phiếu là gì ?

Cổ phiếu đơn giản là một cổ phần thường chứng nhận quyền sở hữu công ty. Cổ phiếu đại diện cho việc sở hữu của cổ đông về tài sản và lợi nhuận của công ty. Khi bạn nhận được thêm cổ phiếu thì cổ phần của bạn trong công ty trở nên lớn hơn. Cho dù bạn nói cổ phần, vốn hay cổ phiếu thì toàn bộ đều có ý nghĩa như nhau.

Chủ sở hữu là gì?

Nắm giữ cổ phiếu của một công ty có nghĩa bạn là một trong nhiều chủ sở hữu (cổ đông) và như vậy, bạn có quyền đòi hỏi (cho dù thường rất nhỏ) về mọi thứ của công ty mà bạn sở hữu. Vâng, điều này giống như bạn có quyền sở hữu một mảnh nhỏ trong số các mảnh đồ gỗ, mỗi nhãn hiệu, và mỗi hợp đồng của công ty. Khi bạn là một chủ sở hữu thì bạn có quyền chia xẻ lợi nhuận công ty cũng như có bất kỳ quyền biểu quyết nào gắn liền với cổ phiếu này.

Mỗi một cổ phiếu đều được đại diện bởi một chứng chỉ chứng khoán. Đây là một mảnh giấy có trang trí đẹp chứng minh quyền sở hữu của bạn. Trong thời đại máy tính ngày nay, bạn thật sự sẽ không cần thấy chứng chỉ này bởi vì nhà môi giới lưu giữ các sổ sách này bằng công nghệ điện tử, trong đó thông tin của bạn và số cổ phần sở hữu được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu. Điều này được thực hiện nhằm giúp cho cổ phần dễ dàng giao dịch hơn. Trong quá khứ, khi một người muốn bán cổ phần của mình thì họ phải đem các chứng chỉ này đến cho nhà môi giới. Ngày nay, giao dịch chỉ là một cái nhấp chuột hoặc gọi điện thoại khiến cuộc sống trở nên dễ dàng hơn cho tất cả mọi người.

Là một cổ đông của công ty đại chúng không có nghĩa là bạn có quyền quyết định trong việc điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày của công ty. Thay vào đó, bạn sẽ nhận được một phiếu bầu cho mỗi cổ phần để bầu chọn Hội đồng quản trị tại các Đại hội cổ đông họp hàng năm. Ví dụ, nếu bạn là một cổ đông của Microsoft không có nghĩa là bạn có thể gọi điện thoại cho Bill Gates và nói rằng bạn nghĩ công ty nên hoạt động như thế này thế kia. Với cùng một ví dụ như trên, nếu bạn là cổ đông của Anheuser Busch không có nghĩa là bạn có thể đi vào nhà máy và lấy một túi Bud Light miễn phí.

Ban quản lý công ty được yêu cầu là làm thế nào để tăng giá trị của công ty cho các cổ đông. Nếu không làm được như vậy thì các cổ đông có thể bỏ phiếu để cách chức họ, ít nhất là về lý thuyết. Trong thực tế, những nhà đầu tư cá nhân như bạn và tôi không sở hữu đủ cổ phần để tác động lên công ty. Thực ra các đại gia như các nhà đầu tư tổ chức lớn và các doanh nghiệp tiền tỉ mới có thể đưa ra quyết định tác động lên công ty.

Đối với cổ đông thông thường, việc không được quản lý công ty như vậy không là vấn đề lớn. Cuối cùng, bạn không cần làm việc mà vẫn kiếm được tiền. Tầm quan trọng đối với một cổ đông là bạn có quyền được hưởng một phần lợi nhuận công ty và sở hữu một phần tài sản công ty. Lợi ích này đôi khi được thanh toán dưới hình thức cổ tức. Bạn sở hữu càng nhiều cổ phần thì phần chia lợi nhuận của bạn càng lớn hơn. Yêu cầu của bạn về tài sản công ty chỉ hợp lý nếu công ty bị phá sản. Trong trường hợp công ty thanh lý thì bạn sẽ nhận được những gì còn lại sau khi thanh toán cho các chủ nợ. Điều cuối cùng này xứng đáng để lặp đi lặp lại: tầm quan trọng của quyền sở hữu cổ phiếu là yêu cầu của bạn về tài sản và thu nhập. Nếu không có điều này thì cổ phiếu sẽ không đáng như mảnh giấy nó được in.

Một tính năng vô cùng quan trọng của cổ phiếu là trách nhiệm pháp lý hữu hạn của nó, nghĩa là khi bạn là chủ sở hữu của một cổ phiếu thì bạn không phải là cá nhân chịu trách nhiệm nếu công ty không có khả năng trả nợ. Khác với các loại hình công ty khác, chẳng hạn như công ty hợp danh thì các cổ đông (người góp vốn) phải bán tài sản cá nhân (nhà cửa, xe hơi và đồ đạc của họ, vv…) để thanh toán cho các chủ nợ. Nắm giữ cổ phiếu nghĩa là, dù cho bất cứ điều gì xảy ra, bạn chỉ mất tối đa giá trị khoản đầu tư của mình. Thậm chí nếu công ty mà bạn đang là cổ đông phá sản thì bạn có thể không bao giờ bị mất tài sản cá nhân.

Nợ và tài sản

Tại sao một công ty phát hành cổ phiếu? Tại sao các cổ đông sáng lập công ty lại chia sẻ lợi nhuận với hàng ngàn người dân trong khi họ có thể giữ lại lợi nhuận cho chính bản thân mình? Lý do là ở vài gia đoạn mỗi công ty đều cần huy động vốn. Để làm được điều này thì công ty hoặc mượn tiền từ ai đó hoặc bán một phần công ty bằng cách phát hành chứng khoán. Một công ty có thể vay tiền từ ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu. Cả hai phương pháp tài trợ vốn cho công ty dưới hình thức phát hành nợ này đều phù hợp. Tuy nhiên, công ty có thể phát hành cổ phiếu để tài trợ vốn cho công ty. Phát hành cổ phiếu là một ưu điểm cho công ty bởi vì công ty không phải trả lại tiền hoặc thanh toán lãi suất. Tất cả cổ đông đều hi vọng rằng một ngày nào đó số cổ phần của mình sẽ đáng giá hơn số tiền họ đã bỏ ra. Hình thức phát hành và bán cổ phiếu lần đầu tiên của các công ty tư nhân được gọi là phát hành lần đầu ra công chúng.

Điều quan trọng là bạn phải hiểu được sự khác biệt giữa một công ty có tài chính dựa trên các khoản nợ và có tài chính dựa trên vốn chủ sở hữu. Khi bạn mua chứng khoán nợ như là trái phiếu thì bạn được bảo đảm trả lại tiền cùng với lãi suất. Còn mua chứng khoán vốn, bạn đã trở thành chủ sở hữu của công ty. Bằng cách trở thành một chủ sở hữu, bạn giả sử rủi ro của công ty là kinh doanh không thành công thì bạn chỉ như một chủ sở hữu của một doanh nghiệp nhỏ mà không được đảm bảo thu được lợi nhuận. Khi là chủ sở hữu thì yêu cầu của bạn về tài sản luôn thấp hơn các chủ nợ. Nghĩa là nếu bạn là cổ đông và công ty phá sản, không có khả năng thanh toán thì bạn sẽ không nhận được bất kỳ số tiền nào cho đến khi các ngân hàng và trái chủ được thanh toán. Các cổ đông sẽ kiếm được rất nhiều nếu công ty thành công nhưng ngược lại họ cũng phải chịu mất hoàn toàn vốn đầu tư khi công ty thất bại.

Rủi ro

Phải nhấn mạnh rằng không có bất kỳ sự đảm bảo nào về lợi nhuận khi xét đến các cổ phiếu độc lập. Một số công ty sẽ trả cổ tức nhưng một số công ty khác thì không. Ngay cả những công ty có truyền thống trả cổ tức hằng năm cũng không có nghĩa là luôn luôn có nghĩa vụ phải trả cổ tức. Dù không có cổ tức nhưng nhà đầu tư vẫn có thể sử dụng cổ phiếu của mình để kiếm tiền thông qua sự tăng giá trị trên thị trường mở. Điểm bất lợi là bất kỳ cổ phiếu nào cũng đều có thể phá sản và lúc này thì khoản đầu tư của bạn không còn đáng giá gì nữa.

Mặc dù rủi ro nghe có vẻ tiêu cực nhưng nó cũng có một khía cạnh tốt. Rủi ro càng cao thì lợi nhuận càng lớn trên khoản đầu tư của bạn. Đó là lý do tại sao lịch sử đã chứng min đầu tư chứng khoán có thể sinh lời nhiều các khoản đầu tư khác như trái phiếu và tài khoản tiết kiệm. Về lâu dài, đầu tư chứng khoán luôn đem lại lợi nhuận khoảng từ 10 đến 12%

Sự khác nhau giữa các loại cổ phiếu

Có hai loại cổ phiếu chính: cổ phiếu thường (cổ phiếu phổ thông) và cổ phiếu ưu đãi.

Cổ phiếu phổ thông

Khi mọi người nói chuyện về cổ phiếu thì luôn luôn đề cập đến loại cổ phiếu này. Trong thực tế, đa số cổ phiếu đều được phát hành theo hình thức này. Chúng tôi đã đi qua các tính năng cơ bản của cổ phiếu thường ở phần cuối. Cổ phần thường đại diện cho quyền sở hữu tại một công ty và yêu cầu phân chia cổ tức trên một phần lợi nhuận của công ty. Các nhà đầu tư nhận được một phiếu bầu cho mỗi cổ phần để bầu cho các thành viên Hội đồng quản trị, đây là những người sẽ giám sát các quyết định chính từ ban quản lý công ty.

Về dài hạn theo nghĩa tăng trưởng vốn thì cổ phiếu thường mang lại lợi nhuận cao hơn hầu hết các khoản đầu tư khác. Điều này xuất phát từ giá trị khi cổ phiếu luôn đi kèm với rủi ro nhất. Nếu công ty phá sản và mất thanh khoản thì các cổ đông nắm giữ cổ phiếu thường sẽ không nhận được tiền trước khi thanh toán cho các chủ nợ, trái chủ và các cổ đông nắm giữ cổ phiếu ưu đãi.

Cổ phiếu ưu đãi

Cổ phiếu ưu đãi đại diện cho mức độ quyền sở hữu trong một công ty nhưng luôn luôn không được đi kèm với các quyền biểu quyết tương tự. Điều này có thể khác nhau tùy thuộc vào từng công ty. Đối với cổ phần ưu đãi, các nhà đầu tư luôn được đảm bảo cổ tức cố định mãi mãi. Đây chính là sự khác biệt với cổ phiếu thường (cổ phiếu thường không đảm bảo chi trả cổ tức ổn định). Lợi thế khác là trong trường hợp thanh lý, các cổ đông ưu đãi sẽ được thanh toán trước cổ đông thường ( nhưng vẫn sau chủ nợ ). Cổ phiếu ưu đãi cũng có thể trả ngay, nghĩa là công ty đều có quyền lựa chọn để mua cổ phần từ các cổ đông bất kỳ lúc nào với bất kỳ lý do gì.
Một số người xem cổ phiếu ưu đãi như một chứng khoán nợ hơn chứng khoán vốn chủ sở hữu. Cách tốt nhất để nghĩ về vấn đề này là xem chúng như là loại chứng khoán giữa trái phiếu và cổ phiếu thường.

Sự khác biệt về loại cổ phiếu

Cổ phiếu thường và ưu đãi là hai hình thức của cổ phiếu, tuy nhiên các công ty cũng có thể hiệu chỉnh các loại cổ phiếu theo bất kỳ cách nào họ muốn. Lý do phổ biến nhất là công ty muốn ưu đãi quyền bỏ phiếu dành cho một nhóm nhất định, vì vậy các loại cổ phần khác nhau thì có quyền biểu quyết khác nhau. Ví dụ, một nhóm nắm giữ một loại cổ phần với 10 quyền biểu quyết cho mỗi cổ phần trong khi loại cổ phần thứ hai sẽ được phát hành cho phần lớn các nhà đầu tư với một quyền biểu quyết cho mỗi cổ phần.

Khi có nhiều hơn một loại cổ phiếu thì các loại được thiết kế truyền thống như Loại A và B. Berkshire Hathaway (đánh dấu: BRK) có 2 loại cổ phiếu. Các hình thức khác nhau được đại diện bằng cách đặt ký tự phía sau biểu tượng đánh dấu dưới dạng như sau: “BRKa, BRKb” hoặc “BRK.A, BRK.B”

Cổ phiếu được giao dịch như thế nào?

Hầu hết các cổ phiếu đều được giao dịch dựa trên sự mua bán trao đổi giữa người mua và người bán và giá của cổ phiếu sẽ do họ quyết định. Một vài giao dịch được thực hiện tại các địa điểm cụ thể và được gọi là sàn giao dịch. Có thể bạn đã nhìn thấy hình ảnh của một sàn giao dịch nơi các thương gia giơ tay lên, vẫy, la hét và ra hiệu lung tung cho những người khác. Một loại hình trao đổi khác là trao đổi ảo trong đó các giao dịch được xử lý bằng điện tử trên một mạng máy tính.
Mục đích của thị trường chứng khoán là để tạo thuận lợi cho việc mua bán, trao đổi các chứng khoán giữa người mua và người bán giúp giảm các rủi ro trong đầu tư. Hãy hình dung sẽ khó khăn như thế nào để bán cổ phần nếu bạn phải nhờ hàng xóm xung quanh giúp tìm người mua. Thực sự, một thị trường chứng khoán không khác gì thị trường của các nông dân hiện đại liên kết người mua và người bán.

Trước khi tiếp tục, chúng ta nên phân biệt giữa thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp. Thị trường sơ cấp là nơi diễn ra quá trình mua bán lần đầu các chứng khoán mới phát hành trong khi thị trường thứ cấp là nơi các nhà đầu tư giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường sơ cấp mà không có sự tham gia của các công ty phát hành. Thị trường thứ cấp chính là những gì mọi người đang đề cập đến khi nói về thị trường chứng khoán. Điều quan trọng là phải hiểu rằng các giao dịch cổ phiếu của công ty không liên quan trực tiếp đến công ty đó.

Nguyên nhân nào làm thay đổi giá cổ phiếu?

Giá cổ phiếu thay đổi mỗi ngày như là kết quả của các thế lực thị trường. Nghĩa là giá cổ phiếu thay đổi dựa vào cung và cầu trên thị trường. Nếu số người muốn mua một loại cổ phiếu (cầu) nhiều hơn người bán (cung) thì giá sẽ tăng lên. Ngược lại, nếu số người bán nhiều hơn người mua thì lúc này cung sẽ lớn hơn cầu và giá sẽ giảm.

Thật dễ dàng để hiểu về cung cầu. Điều gì là khó khăn để thấu hiểu được những gì khiến mọi người thích cổ phiếu này nhưng không thích cổ phiếu kia. Điều này hình thành quan niệm là tin tức nào là đáng tin cậy và không tin cậy. Có rất nhiều câu trả lời cho vấn đề này và hầu hết bất kỳ nhà đầu tư nào mà bạn hỏi đều có các ý tưởng và chiến lược của riêng họ.

Sự chuyển động của giá cổ phiếu cho biết những cảm nhận của nhà đầu tư về giá trị của một công ty. Không nên đánh đồng giá trị công ty với giá cổ phiếu. Giá trị của một công ty chính là vốn hóa thị trường trong đó lấy giá cổ phiếu nhân với số lượng cổ phần đang lưu hành. Ví dụ, giá trị của một công ty có giá thị trường một cổ phiếu là 100 đôla và có 1 triệu cổ phiếu đang lưu hành sẽ có giá trị thấp hơn công ty khác có giá một cổ phíếu là 50 đôla và 5 triệu cổ phiếu đang lưu hành (100 đôla x 1.000.000= 100.000.000 đôla trong khi đó 50 đôla x 5.000.000 = 250.000.000 đôla). Phức tạp hơn là giá cổ phiếu không chỉ phản ánh giá trị hiện tại của công ty mà còn phản ánh sự tăng trưởng mà các nhà đầu tư mong đợi trong tương lai.

Yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá trị của công ty đó là thu nhập. Thu nhập là lợi nhuận công ty làm ra và không có bất kỳ công ty nào có thể tồn tại trong thời gian dài mà không tạo ra được thu nhập. Nếu một công ty không bao giờ tạo ra tiền thì nó sẽ không thể tồn tại trên thương trường. Các công ty đại chúng phải báo cáo thu nhập của mình 4 lần một năm (mỗi quý một lần). Phố Wall sẽ xem xét kỹ ở báo cáo thu nhập ở các quý. Lý do là các báo cáo lợi nhuận này dùng để làm cơ sở cho phân tích cơ bản về giá trị tương lai của công ty. Nếu các kết quả của công ty gây bất ngờ (tốt hơn mong đợi ) thì giá sẽ lên cao. Nếu các kết quả gây thất vọng (tệ hơn mong đợi) thì giá sẽ rớt xuống.

Dĩ nhiên là không chỉ thu nhập có thể thay đổi cảm nhận về một cổ phiếu (và làm thay đổi giá cổ phiếu). Thế giới sẽ trở nên đơn giản nếu điều này là đúng. Ví dụ, trong thị trường bong bóng “dotcom” thì hàng chục công ty trên mạng đã nâng giá trị vốn hóa thị trường lên hàng tỷ đôla mà không cần phải tạo ra lợi nhuận cho dù là lợi nhuận nhỏ nhất. Như tất cả chúng ta đều biết là các giá trị này đã không được giữ vững và hầu hết các công ty này hiện nay thấy được giá trị của họ bị co lại còn một phần nhỏ từ mức cao nhất trước đó. Tuy nhiên, thực tế là giá thay đổi mà nhiều minh chứng cho thấy rằng có nhiều yếu tố khác ngoài thu nhập hiện tại ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Các nhà đầu tư đã phát triển hàng trăm các biến số, tỉ lệ và các chỉ số ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Có thể một số bạn đã nghe nói đến, chẳng hạn như chỉ số P/E (giá/thu nhập của mỗi cổ phiếu), hay những biến số khác cực kỳ phức tạp và tối nghĩa với những cái tên như giao động Chaikin hay sự hội tụ, phân kỳ trung bình động.

Vậy thì tại sao giá cổ phiếu thay đổi? Câu trả lời tốt nhất là không ai thực sự biết chắc chắn về điều này. Một số người tin rằng không thể dự đoán giá cổ phiếu sẽ thay đổi như thế nào trong khi số khác lại nghĩ rằng dựa vào các đồ thị và nhìn vào sự biến động giá trong quá khứ thì bạn có thể quyết định thời điểm nào nên mua và bán. Điều duy nhất chúng tôi biết là cổ phiếu không ổn định và có thể thay đổi giá cực kỳ nhanh.

Những điều quan trọng cần nắm bắt về chủ đề này là:
1. Ở cấp độ cơ bản nhất là giá cổ phiếu phụ thuộc vào cung và cầu trên thị trường
2. Giá tại thời điểm giao dịch nhân với số cổ phần đang lưu hành (vốn hóa thị trường) là giá trị của một công ty. Sẽ không có ý nghĩa gì để so sánh giá cổ phần giữa 2 công ty.
3. Về lý thuyết thì các khoản thu nhập là ảnh hưởng đến sự định giá một công ty của nhà đầu tư nhưng nhà đầu tư cũng sử dụng các chỉ số khác để dự đoán giá cổ phiếu. Hãy nhớ rằng, cuối cùng là, cảm nhận, quan điểm và sự mong đợi của nhà đầu tư sẽ ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.
4. Có rất nhiều lý thuyết cố gắng giải thích cách thức giá cổ phiếu di chuyển. Nhưng thật không may là không có bất kỳ một lý thuyết nào có thể giải thích mọi thứ.

Việc mua cổ phiếu

Bây giờ, bạn đã biết cổ phiếu là gì và một chút về các nguyên tắc đằng sau thị trường chứng khoán nhưng làm thế nào để đi mua cổ phiếu?. Rất may là bạn không phải đi đến phòng giao dịch và la hét để đặt lệnh. Có 2 cách chính để mua cổ phiếu:

1. Thông qua nhà môi giới

Thông qua nhà môi giới là phương pháp phổ biến nhất để mua cổ phiếu. Các nhà môi giới đi theo 2 cách khác nhau. Nhà môi giới với đầy đủ dịch vụ sẽ cung cấp cho bạn chuyên gia tư vấn và có thể giúp quản lý tài khoản của bạn nhưng họ cũng tính phí rất nhiều. Nhà môi giới đặt lệnh sẽ ít quan tâm đến các vấn đề đầu tư cá nhân của bạn hơn nhưng tính phí rẻ hơn.

Tại một thời điểm thì chỉ có những người giàu mới có khả năng sử dụng dịch vụ môi giới với đầy đủ các dịch vụ. Internet đã tạo ra sự bùng nổ của các công ty môi giới đặt lệnh trực tuyến. Nhờ có họ mà hầu như ngày nay ai cũng có khả năng đầu tư vào thị trường chứng khoán.

2. Thông qua các kế hoạch DRIPs & DIPs

Các kế hoạch tái đầu tư cổ tức (DRIPs) và các kế hoạch đầu tư trực tiếp (DIPs) là các kế hoạch của các công ty niêm yết nhằm cho phép các cổ đông mua cổ phiếu trực tiếp từ công ty với chi phí thấp nhất. DRIPs là cách tốt nhất để đầu tư một khoản tiền nhỏ đều đặn.

Thị trường bò, gấu và nông trại

Trên thị trường chứng khoán, bò và gấu luôn đấu tranh liên tục. Nếu bạn đã không nghe về những điều này trước đây thì chắc chắn nó sẽ được nhắc đến khi bạn bắt đầu tham gia đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Thị trường bò

Thị trường bò dùng để chỉ một thị trường khi mọi thứ trong nền kinh tế đều tốt, mọi người đều có việc làm tốt, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đang tăng lên và giá cổ phiếu tăng. Mọi thứ đều là màu hồng! Việc chọn lựa các cổ phiếu trong thị trường bò là khá dễ dàng bởi vì mọi thứ đều đi lên. Tuy nhiên, những thị trường bò không thể tồn tại mãi mãi và đôi khi chúng có thể đưa chúng ta đến những tình huống nguy hiểm khi giá cổ phiếu vượt quá giá trị của chúng. Nếu một người lạc quan và tin rằng giá cổ phiếu sẽ tăng thì anh ta được gọi là “bò” và được cho là người có “thái độ lạc quan”

Thị trường gấu

Thị trường gấu dùng để chỉ một thị trường khi nền kinh tế trở nên xấu đi, sự suy thoái đang xuất hiện và giá cổ phiếu giảm. Thị trường gấu tác động đến nhà đầu tư trong việc lựa chọn các cổ phiếu có thể đem lại lợi nhuận cho mình. Một giải pháp được đưa ra trong thị trường này để có thể kiếm tiền khi giá cổ phiếu giảm là sử dụng kỹ thuật bán khống.
Một chiến lược khác là đứng ngoài thị trường và chờ cho đến khi bạn cảm thấy rằng thị trường gấu sắp kết thúc, chỉ mua khi có tín hiệu tăng trở lại của thị trường bò. Nếu một người bi quan và tin rằng giá cổ phiếu sẽ tiếp tục rớt thì anh ta được gọi là “gấu” và được cho là người có “một thái độ bi quan”

Những con thú khác trên nông trại – Gà và Heo

Những “con gà” luôn e sợ mất đủ thứ. Nỗi sợ hãi vượt lên trên cả nhu cầu kiếm lợi nhuận do đó, họ quay về đầu tư trên thị trường tiền tệ hoặc rút toàn bộ tiền ra khỏi thị trường. Nếu đúng như bạn là người không bao giờ dám đầu tư vào những nơi mà khiến bạn mất ngủ, thì đảm bảo là bạn cũng không bao giờ nhìn thấy bất kỳ khoản lợi nhuận nào khi bạn hoàn toàn tránh xa thị trường và không bao giờ chịu bất kỳ rủi ro nào.

Những “con heo” là các nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao đang tìm kiếm sự tăng giá nhanh nhất trong một khoảng thời gian ngắn. Những nhà đầu tư này luôn mua ở giá cao và đầu tư vào các công ty mà không tiến hành thẩm định. Họ trở nên mất kiên nhẫn, tham lam và dễ xúc cảm về các khoản đầu tư của mình và họ bị lôi cuốn bởi các chứng khoán rủi ro cao mà không dành thời gian hoặc tiền của thích hợp để tìm hiểu về các phương tiện đầu tư. Các nhà mua bán chuyên nghiệp rất thích các chú heo vì các chú bò và gấu thường thu hoạch lợi nhuận từ sự thua lỗ của chúng.

Bạn sẽ chọn kiểu nhà đầu tư nào?

Có rất nhiều phong cách và chiến lược đầu tư khác nhau. Mặc dù “gấu” và “bò” luôn bất đồng với nhau nhưng cả hai đều có thể kiếm tiền từ các chu kỳ thay đổi trên hai thị trường này. Ngay cả “gà” cũng có thể nhìn thấy được lợi nhuận mặc dù không nhiều. Chỉ có “heo” mới không tìm thấy được lợi nhuận.

Hãy chắc chắn là bạn chỉ tham gia thị trường khi bạn sẵn sàng. Thận trọng và không bao giờ đầu tư vào bất cứ thứ gì mà bạn không hiểu rõ. Trước khi nhảy vào mà bạn không hề có kiến thức tốt thì hãy nhớ đến điều này:
“Bò làm ra tiền, gấu làm ra tiền nhưng heo chỉ nhận được sự tàn sát”

Kết luận

Hãy xem lại chúng ta đã học được những gì trong hướng dẫn này:

  • Cổ phiếu tượng trưng cho quyền sở hữu. Khi bạn là chủ sở hữu thì bạn có quyền đối với tài sản và thu nhập của một công ty cũng như là quyền biểu quyết với số cổ phần của bạn.
  • Cổ phiếu là vốn trong khi đó trái phiếu là nợ. Trái chủ được bảo đảm lợi nhuận trên khoản đầu tư của họ và có quyền đòi hỏi cao hơn các cổ đông. Đây là lý do tại sao cổ phiếu thường được xem là khoản đầu tư rủi ro hơn và yêu cầu tỉ lệ lợi nhuận cao hơn trái phiếu.
  • Bạn có thể mất toàn bộ khoản đầu tư của mình khi đầu tư cổ phiếu nhưng ở khía cạnh khác thì bạn có thể kiếm được nhiều tiền nếu đầu tư vào đúng một công ty tốt.
  • Hai loại cổ phiếu chính là cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi. Một công ty cũng có thể tạo ra các lớp cổ phiếu khác nhau.
  •  Thị trường chứng khoán là nơi người mua và người bán cổ phiếu gặp nhau để giao dịch.
  • Giá cổ phiếu thay đổi theo cung và cầu. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu nhưng yếu tố quan trọng nhất là thu nhập.
  • Không có sự nhất trí nào đối với các giải thích về sự biến động của giá cổ phiếu.
  • Để mua cổ phiếu thì bạn có thể nhờ nhà môi giới hoặc kế hoạch tái đầu tư chia cổ tức (DRIP)
  • Bảng giá chứng khoán thật sự không có gì khó đọc một khi bạn biết ý nghĩa của những thuật ngữ.
  • Con bò làm ra tiền, con gấu làm ra tiền nhưng con heo chỉ nhận được sự tàn sát